Jak zadbać o bezpieczeństwo dzieci w sieci?
Żyjemy w czasach gdzie Internet odgrywa ogromną rolę w życiu codziennym każdego z nas. Poprzez wiele nieograniczonych możliwości, które daje nam sieć, czyli edukacji, rozrywki, czy kontaktów społecznych, należy pamiętać również o zagrożeniach, które za sobą niesie. Należą do nich cyberprzemoc, kontakty nieznajomych użytkowników, a także uzależnienie. Do najważniejszych zadań rodziców doszło dbanie o bezpieczeństwo dzieci w sieci. W trosce o najmłodszych napisaliśmy artykuł o cyfrowych niebezpieczeństwach i o tym jak chronić bezpieczeństwo dziecka w Internecie.
- Zagrożenia w Internecie i edukacja dziecka
- Zasady korzystania z Internetu
- Ochrona prywatności dziecka w Internecie
- Monitorowanie aktywności dziecka w sieci
- Jak reagować na cyberprzemoc?
- Zabezpieczenie techniczne dzieci w Internecie
- Podsumowanie
Zagrożenia w Internecie i edukacja dziecka
Podstawą do zapewnienia bezpieczeństwa dzieci w sieci jest ich edukacja na temat zagrożeń wynikających z użytkowania Internetu. Należy dostosowywać temat bezpieczeństwa online w szczególności do wieku dziecka, jak i uświadamiać dzieci o zagrożeniach będących skutkiem nieprawidłowego korzystania z Internetu, a także jakie niesie to za sobą ryzyko. Do najczęstszych zagrożeń należą:
- cyberprzemoc - zwłaszcza dotyka nastoletnich użytkowników, którzy bardziej narażeni są na hejt, prześladowanie, czy bullying (przemoc grupowa, bądź jednostkowa polegająca na celowym zaszkodzeniu innej osobie zarówno psychicznie jak i emocjonalnie)
- kontakty z nieznajomymi - w Internecie każdy może być kim chce i dlatego świadomość dziecka, że nie każda osoba jest tym za kogo się podaje, pozwala uniknąć poważnych konsekwencji nawiązywania znajomości z obcymi osobami, o których również poinformowanie dzieci powinno być nieodłącznym elementem edukacji o zagrożeniach przez Internet jakie na nie czyhają
- uzależnienie od technologii - spędzanie zbyt dużo czasu na korzystaniu z Internetu prowadzi do uzależnienia od Internetu, które negatywnie wpływa na rozwój dziecka.
Prowadzenie regularnych rozmów na temat bezpieczeństwa w sieci prowadzi do zwiększenia samoświadomości dziecka z czym może się zmierzyć w Internecie, ale także jak ma postępować w przypadku napotkanych problemów. Dzięki temu dziecko będzie w stanie samo rozpoznać niebezpieczne sytuacje i zareagować na nie od razu.
Zasady korzystania z Internetu
W każdym domu powinny być jasno określone zasady korzystania z Internetu, takie jak: określenie czasu spędzanego online, korzystanie z mediów społecznościowych, jakie strony może sprawdzać dziecko oraz jakie aplikacje i gry są dla niego dostępne. Należy pamiętać o zachowaniu regularności przy określaniu zasad korzystania z Internetu, musi być to spójne z jego wiekiem i poziomem dojrzałości. Zawsze należy pamiętać, aby równoważyć aktywność online poprzez aktywność poza Internetem, np. spędzaniem czasu na świeżym powietrzu.
Zasady powinny obejmować także to jakie treści dziecko może oglądać. Internet pełen jest nieodpowiednich materiałów, które mogą wpłynąć negatywnie na psychikę dziecka. Ważne jest, by rodzice byli na bieżąco z tym, jakie strony odwiedza ich dziecko, jakie gry czy aplikacje instaluje, i czy są one odpowiednie dla jego wieku. W tym celu pomocne są aplikacje i narzędzia do kontroli rodzicielskiej, które pozwalają na blokowanie nieodpowiednich treści i bieżące monitorowanie aktywności dziecka online.
Ochrona prywatności dziecka w Internecie
Prywatność dziecka w Internecie to kluczowy aspekt w zapewnieniu mu bezpieczeństwa w sieci. Należy wytłumaczyć dziecku jakie konsekwencje niesie za sobą udostępnianie danych osobowych, takich jak pełne imię i nazwisko, adres zamieszkania, telefon, szkoła, tym bardziej nazwisko, czy zdjęcia, które mogą wskazywać na jego lokalizację. Inaczej sprawa ma się w mediach społecznościowych, gdzie rodzice powinni monitorować ustawienia prywatności kont dziecka i regularnie upewniać się, że są one odpowiednio skonfigurowane, czyli czy ograniczony dostęp do pełnych informacji posiadają tylko zaufane osoby. W przypadku pobierania aplikacji, które zbierają dane użytkowników warto zwrócić uwagę na ustawienia prywatności. Istnieją odpowiednie narzędzia do ochrony prywatności dzieci na ich urządzeniach, umożliwiających rodzicom monitorowanie udostępnianych informacji.
Monitorowanie aktywności dziecka w sieci
Chociaż edukacja i ustalanie zasad to kluczowe elementy ochrony dzieci w sieci to nie można zapominać o regularnym monitorowaniu ich aktywności online. Dzieci, zwłaszcza te starsze, mogą nie zawsze przestrzegać ustalonych zasad lub mogą napotykać sytuacje, z którymi nie będą w stanie sobie poradzić. Istnieje wiele aplikacji i programów kontroli rodzicielskiej, które pozwalają na sprawdzanie, jakie strony internetowe odwiedza dziecko, jakie aplikacje instaluje, z kim prowadzi rozmowy online, a także jakie gry czy filmy ogląda. Narzędzia te umożliwiają także ustalenie limitów czasowych, blokowanie nieodpowiednich treści oraz zgłaszanie podejrzanych działań. Ważne jest jednak, aby monitorowanie aktywności dziecka odbywało się w sposób transparentny, czyli dziecko powinno wiedzieć, że rodzice mają dostęp do jego aktywności online oraz, że robią to w trosce o jego bezpieczeństwo. Rodzice natomiast powinni traktować monitoring jako narzędzie wspierające, a nie jako sposób na naruszanie prywatności dziecka.
Jak reagować na cyberprzemoc?
Jako Kancelaria Adwokacka w Białymstoku zauważyliśmy, że w dzisiejszych czasach cyberprzemoc to jedno z najbardziej popularnych i najpoważniejszych zagrożeń, z którymi mogą mierzą się dzieci w sieci.
Zacznijmy od tego czym tak naprawdę jest cyberprzemoc. Jest to stosowanie przemocy poprzez prześladowanie, zastraszanie, nękanie, wyśmiewanie innych osób z wykorzystaniem narzędzi typu: SMS, e-mail, witryny internetowe, fora dyskusyjne w Internecie, portale społecznościowe i inne. Ma ona na celu przemoc emocjonalną i psychiczną. Występuje przede wszystkim w grupach rówieśniczych, jednak wraz z rozwojem Internetu przybrała inny charakter niż dotychczas. Dzieci, które padają ofiarą cyberprzemocy często są bezradne i nie wiedzą jak się bronić, ani reagować.
Najważniejszą rzeczą w reagowaniu na cyberprzemoc jest uświadomienie dziecka, że żadna forma przemocy, również przemoc online, nie jest akceptowalna i powinno się zgłosić takie sytuacje rodzicom, platformom, na których występuje, a nawet do odpowiednich służb. W takim wypadku najistotniejsza jest szybka reakcja, aby uniknąć tragicznych konsekwencji, które przybierają na sile w dzisiejszych czasach. Ważne, aby dziecko wiedziało, że nie jest pozostawione same sobie w tej sytuacji i może liczyć na pomoc rodziców, czy innych dorosłych.
Zabezpieczenie techniczne dzieci w Internecie
Niezbędnym elementem w dbaniu o bezpieczeństwo dzieci w sieci okazują się również programy antywirusowe, które chronią przed różnymi cyberzagrożeniami. Pomocne są również ich niezbędne aktualizacje do poprawnego działania, ale to nie wszystko... Rodzice powinni uczyć dziecko jak tworzyć bezpieczne hasła i dlaczego nie powinny być łatwe do odgadnięcia. Kombinacja liter, znaków specjalnych i cyfr pozwala na uniknięcie wykradania danych osobowych. Wprowadzenie regularnej zmiany haseł i świadomość, by nie udostępniać ich osobom trzecim, ani nie wpisywać w niezabezpieczonych sieciach Wi-Fi wpływa na bezpieczeństwo dziecka w Internecie, pozwalając uniknąć problemów związanych z tak popularnym wykradaniem danych.
Podsumowanie
Bezpieczeństwo dzieci w sieci to kwestia, którą należy traktować bardzo poważnie, zwłaszcza w czasach, kiedy Internet jest nieodłącznym elementem życia młodych ludzi. Jak widać kluczowe jest, aby rodzice i opiekunowie podejmowali działania zarówno na poziomie edukacyjnym, jak i technicznym. Wiele daje samo zrozumienie zagrożeń, ustalenie zasad korzystania z Internetu, ochrona prywatności oraz aktywne monitorowanie aktywności online. Jednak również najważniejsze jest stworzenie otwartej atmosfery, w której dziecko będzie czuło się komfortowo dzieląc się swoimi doświadczeniami z Internetu, a rodzice będą mogli na bieżąco reagować na pojawiające się zagrożenia.